Het complete vroege werk van Carl Jung

In deze klinische studie uit 1902 onderzoekt C. G. Jung het geval van een vrouw in voorarrest die in een toestand van hysterische stupor verkeert. De tekst ontstond tijdens zijn eerste jaren in het Burghölzli, de universitaire psychiatrische kliniek van Zürich, en behoort tot zijn vroegste uitvoerige analyses van een dissociatieve stoornis binnen een gerechtelijk medische setting. Jung beschrijft nauwkeurig de symptomen, hun verloop en de institutionele omstandigheden waarin zij optreden. Tegelijk verzet hij zich tegen verklaringen die het verschijnsel uitsluitend herleiden tot een neurologische afwijking of tot bewuste simulatie.

Een belangrijk aspect van de studie is Jungs aandacht voor de psychische betekenis van het symptoom. De stupor kan worden opgevat als een vorm van innerlijke terugtrekking. Tegenover de feitelijke gevangenschap staat een psychische afsluiting waarmee de patiënte zich onttrekt aan een ondraaglijk geworden situatie. Jung beschikt hier nog niet over de uitgewerkte symbolentheorie van zijn latere werk, maar zijn analyse kondigt al zijn belangstelling aan voor lichamelijke uitingen van psychisch conflict, de betrekkelijke zelfstandigheid van onbewuste processen en de noodzaak om symptomen te begrijpen vanuit de volledige levensgeschiedenis van de patiënt.

Het klinische verslag biedt tevens inzicht in de Europese psychiatrie aan het begin van de twintigste eeuw, toen neurologie, beschrijvende psychopathologie en dynamische psychologie elkaar begonnen te raken. Door nauwkeurige observatie te verbinden met interpretatie stelt Jung de starre classificaties van zijn tijd ter discussie. Daarmee bereidt hij verschillende denkrichtingen voor die later een centrale plaats zouden krijgen in de analytische psychologie.

Deze uitgave bevat een nieuwe Nederlandse vertaling uit het Duits. Zij is voorzien van een nawoord van de vertaler, een filosofisch register van Jungs terminologie en een chronologie van zijn leven en werk. De aanvullende teksten plaatsen de studie in haar klinische, intellectuele en historische omgeving en laten zien hoe Jungs vroege onderzoek uitmondde in zijn latere theorieën over dromen, complexen en de symbolische functie van het onbewuste.