Een complicated kan de reactietijd veranderen, een herinnering blokkeren, een reeks associaties onderbreken of een lichamelijke reactie veroorzaken. Soms gedraagt het zich als een gedeeltelijke persoonlijkheid die relatief zelfstandig denkt en handelt, zonder dat het ik haar invloed doorziet. Complexen ontstaan vaak uit persoonlijke ervaringen, conflicten, trauma's en duurzame affectieve relaties. Zij zijn niet per definitie ziekelijk. Iedere psyche bevat complexen, maar hun starheid en zelfstandigheid kunnen symptomen veroorzaken.
Jung onderbouwt de theorie met experimentele gegevens. Vertraagde antwoorden, fysiologische verstoringen en ongebruikelijke associaties tonen rond welke thema's het affect zich concentreert. De therapeutische opgave is niet het complicated mechanisch te verwijderen, maar zijn structuur, functie en verhouding tot het bewustzijn te leren kennen. In deze fase blijft Jung vooral bij het persoonlijke onbewuste, al bereidt zijn benadering latere ontwikkelingen in de dieptepsychologie voor.
De Nederlandse vertaling volgt de tekst van de voordracht. Een nawoord, chronologie en terminologisch register plaatsen haar binnen Jungs experimentele onderzoek, zijn samenwerking met Freud en de ontwikkeling van het complicated van diagnostisch begrip tot therapeutisch instrument.