İnsan ve Kader

Söz konusu mesele bu kitapta, “Müslümanların gerilemesinin sebepleri” ile ilgili olarak farklı konular, akımlar ve meseleleri kapsayan bir dizi alt başlıklar altında ele alınmıştır. Bu başlık altında konuların bir kısmı tarihi, bir kısmı psikolojik, ahlaki ve sosyolojik olarak veya sadece dini ve felsefî olarak ele alınmıştır. Dolayısıyla bu kitapta farklı sınıflanmalardan çeşitli konular işlenmiştir.

Bu farklı konuları birbirine bağlayan şey, tüm bunların İslam toplumunun yükselmesinde ve gerilemesindeki olumlu ve olumsuz etkilerinin araştırılmasıdır.

Bu yüzden, meselenin bu kitapta ele alınmasının nedeni; evvela, alın yazısına inanmanın felsefi kaidelerin gerektirdiği gibi, inananlarını bezginlik ve tembelliğe sürükleyecek ve buna inanan halkı ister istemez gerilemeye götürecek türden bir inanç olup olmadığını yahut doğru öğretilmesi halinde böyle bir etkisinin bulunup bulunmayacağını araştırmaktır. İkinci olarak, İslam bu meseleyi nasıl ve ne şekilde öğretmiştir ve İslam’ın bu öğretisinin Müslümanların ruhunda nasıl bir etkisi vardır ve olabilir?