Çanakkale Şahitleri: Yeni Mecmua Özel Sayısı 18 Mart 1915

Tarihimizdeki ilk Çanakkale Zaferi anma sayısı…

Maddi sıkıntılar sebebiyle 1917 yılında ancak basılabilen elinizdeki eser, topluma birlik ve beraberlik halinde olunduğunda neler yapılabileceğini gösterme amacıyla devrin aydınları tarafından kaleme alınmış geniş kapsamlı bir çalışmadır. Yeni nesillere ve millete Büyük Çanakkale Mücadelesini aktarmaları için devrin aydınları, devlet yetkilileri tarafından Çanakkale savaş alanına götürülmüş, savaş devam ederken aydınlar birçok olayın canlı şahidi olmuşlardır. Çanakkale savaş alanlarını gezen, buradaki askerler ile konuşan aydınlar İstanbul’a döndüklerinde yaşadıklarını, görüp işittiklerini anlatan makaleler, şiirler kaleme almışlardır. 

Bu açıdan söz konusu takdim ettiğimiz eser dönemin ruhunu göstermesi ve hemen daha o dönemde yazılmış olması bakımından da heyecan vericidir. Aynı zamanda Çanakkale Zaferi ile ilgili ilk anma eseri olması bakımından da ayrı bir öneme sahiptir.

Bu eserin içerik ve önemine gelince de şunları söylemek mümkündür; savaş bir psikoloji işidir, insan da bir psikolojik varlıktır. Yüksek moral, yüksek başarı getirir, bu açıdan da eser belki Dünya Savaşı sırasında büyük bir etki gösteremedi ancak hiç şüphesiz Türk İstiklal Harbinde, Mustafa Kemal Atatürk’ün millet tarafından tanınmasında ve bir lider olarak benimsenmesinde önemli bir rol oynadı. Mustafa Kemal, Türk Milleti’ni ölümüne bir mücadeleye, İstiklal Harbine davet ettiğinde millet yılların savaş yorgunuydu ve en önemlisi de mağlup düşmüş, moral ve motivasyonunu kaybetmişti. Bu açıdan peşinden ölüme gidilecek liderin iyi tanınması şarttır. Mustafa Kemal Atatürk’ün, Çanakkale Muharebelerindeki yerini detaylı şekilde bu eserin anlatıyor olması da Atatürk’ün bir lider olarak özellikle Türk aydını tarafından kabulüne büyük katkılar sağladığı tarihi vakalara bir mantık silsilesi içinde incelendiğinde görülmektedir