WHITE MUGHALS : LOVE AND BETRAYAL IN EIGHTEENTH CENTURY INDIA

WILLIAM DALRYMPLE, TRANSLATOR : SUDHA NARAVANE

Jun 2019 · MEHTA PUBLISHING HOUSE

Ebook

468

Pages

About this ebook

WHITE MUGHALS IS THE LOVE STORY OF LOVERS JAMES ACHILLES KIRKPATRICK AND KHAIR UN-NISSA, TWO PEOPLE BELONGING TO DIVERSE CULTURES AND RACES AT A TIME WHEN INDIA WAS UNDER THE COLONIAL RULE OF THE BRITISH. THEIR LOVE TRANSCENDED ALL THE POLITICAL, SOCIAL AND CULTURAL BARRIERS AS JAMES MARRIED NISSA AND CONVERTED TO ISLAM. BUT IS THIS THE HAPPY ENDING OF THEIR STORY OR THERE IS A DARK SIDE TO IT IS THE THEME OF THE STORY. ALTHOUGH WHITE MUGHALS AT THE CRUX IS A LOVE STORY, THERE IS MORE TO IT IN THE SENSE THAT IT GIVES A DETAILED PICTURE OF THE SOCIO-POLITICAL-CULTURAL LIFE IN INDIA IN THE LATE 18TH AND EARLY 19TH CENTURY. IT IS FILLED WITH INTERESTING DETAILS AS TO HOW SOME OF THE BRITISH PEOPLE IN INDIA IMBIBED A LOT OF OUR CULTURE, OUR CLOTHES AND OUR LANGUAGE. AND HOW BECAUSE OF THE EAST MEETING WEST AND THE CONSEQUENT RELATIONSHIPS BETWEEN BRITISH MEN AND INDIAN WOMEN, A NEW BREED OF ANGLO-INDIAN COMMUNITY FORMED.

’व्हाइट मुघल्स’ हे सुधा नरवणे यांचे पुस्तक मूळ लेखक विल्यम डॅलरिंपल यांच्या याच नावाच्या इंठाजी कादंबरीवर आधारित आहे. खैरुन्निसा, एक असामान्य रूपवान महिला, जेम्स कर्कपॅट्रिकची लाडकी प्रियतमा आणि हेन्री रसेलने त्याग केलेली प्रेयसी, अशा खैरुन्निसाचा हा जीवनप्रवास आहे. तिचं आयुष्य म्हणजे पराकोटीची दुःखगाथाच होती. अत्यंत कोवळ्या, निरागस वयात तिने सर्वांचा विरोध पत्करून आपल्याला आवडलेल्या तरुणाशी लग्न केलं; पण अकाली वैधव्य तिच्या वाट्याला आलं. बदनामीला तोंड द्यावं लागलं, हद्दपार व्हावं लागलं आणि अखेर परित्यक्तेचं जीवन कंठावं लागलं. इंठाज सरकारने ते हिंदुस्थानात राज्य करत असताना हैदराबादमध्ये रेसिडेन्ट म्हणून जेम्स कर्कपॅट्रिक याची नेमणूक केली होती. तो एक कर्तव्यदक्ष, निःपक्षपाती न्यायबुद्धी असलेला आणि सत्यप्रिय अधिकारी होता. हिंदुस्थानातील मुस्लीम सौंदर्यवती बेगम खैरुन्निसा अशा रुबाबदार व गोर्या तरुण अधिकार्याच्या प्रेमात पडली. जेम्सलाही मनापासून खैरुन्निसा आवडली होती. तो काळ असा होता की, जेव्हा स्त्रियांपुढे फारच थोडे पर्याय होते; आवडीनिवडीला विशेष वाव नव्हता. स्वतःच्या आयुष्यावरही त्यांचा हक्क नव्हता, अशा काळात खैरुन्निसाने रूढीरिवाजाविरुद्ध बंड केले आणि जेम्सशी लग्न करण्यासाठी आत्महत्येची धमकी दिली, आपले सर्वस्व पणाला लावले. जेम्स हा वेगळ्या संस्कृतीत वाढलेला, दुसर्या वंशाचा आणि प्रारंभी दुसर्या धर्माचा होता. त्यानेही खैरुन्निसाशी लग्न करण्यासाठी मुस्लीम धर्म स्वीकारला. आपलं स्वप्न साकार झाल्याच्या आनंदात ती मश्गुल असताना तिची मुलं साहिब अलम ऊर्फ विल्यम जॉर्ज कर्कपॅट्रिक व साहिब बेगम ऊर्फ कॅथरिन ऑरोरा शिक्षणासाठी जेम्सच्या मायदेशात गेली. त्यानंतर जेम्सचं अवघ्या 41व्या वर्षी निधन झालं. त्या वेळी खैरुन्निसा केवळ 19 वर्षांची होती. तिच्या प्रेमप्रकरणामुळे त्यांच्या कुटुंबामध्ये दुही निर्माण झाली आणि ती, तिची आई आणि आजी तिघींचाही सर्वनाश व्हायची वेळ आली. अशा वेळी सहानुभूती दाखवून, अनेक प्रसंगी मदत करणारा हेन्री रसेल हा एक अधिकारी तिच्या आयुष्यात आला. मात्र, रसेल जेम्सपेक्षा खूपच वेगळ्या स्वभावाचा होता. तो अतिशय अहंकेंद्री, घमेंडखोर आणि संवेदनशीलतेचा अभाव असलेला असा होता. एकदा खैरुन्निसाला आपलंसं केल्यावर त्याने तिला नंतर दिलेल्या वागणुकीवरून त्याच्या स्वभाववैशिष्ट्यांचं दर्शन घडतं. जेम्स मरण पावल्यावर खैरुन्निसा खूपच एकाकी झाली होती. पुढे आठ वर्षांनी ती मृत्यू पावली. शारीरिक विकाराने तिचा मृत्यू झाला असला तरी हृदयभंग, उपेक्षा आणि दुःख यामुळेही तिची जीवनेच्छा संपुष्टात आली असावी.

Discover more

About the author

William Dalrymple (born William Hamilton-Dalrymple on 20 March 1965) is a Scottish historian and writer, art historian and curator, as well as an award-winning broadcaster and critic.[1] His books have won numerous awards and prizes, including the Duff Cooper Memorial Prize, the Thomas Cook Travel Book Award, the Sunday Times Young British Writer of the Year Award, the Hemingway, the Kapuściński and the Wolfson Prizes. He has been four times longlisted and once shortlisted for the Samuel Johnson Prize for non-fiction. He is also one of the co-founders and co-directors of the annual Jaipur Literature Festival.

The television series Stones of the Raj and Indian Journeys, which Dalrymple wrote and presented, won him the Grierson Award for Best Documentary Series at BAFTA in 2002.

In 2012 Dalrymple was appointed a Whitney J. Oates Visiting Fellow in the Humanities by Princeton University. In the Spring of 2015 he was appointed the OP Jindal Distinguished Lecturer at Brown University. In 2018 he was awarded the President's Medal of the British Academy.

विल्यम डॅलरिंपल यांचा जन्म २० मार्च १९६५ रोजी झाला. हे एक स्कॉटिश इतिहासकार व लेखक. कला इतिहासकार आणि क्यूरेटर तसेच प्रमुख प्रसारक आणि समीक्षक आहेत.

डफ कूपर मेमोरियल पुरस्कार, थॉमस कुक ट्रॅव्हल बुक पुरस्कार, द संडे टाइम्स यंग ब्रिटीश राइटर ऑफ द इअर अवॉर्ड, हेमिंग्वे, आणि वुल्फसन पुरस्कारांसह त्यांच्या पुस्तकांनी अनेक पुरस्कार जिंकले आहेत. त्यांची सॅम्युएल जॉन्सन पुरस्काराने गैर-काल्पनिक कारकीर्दीसाठी निवड केली गेली आहे. वार्षिक जयपूर साहित्य उत्सवाच्या सह-संस्थापक आणि सह-संचालकांपैकी ते एक आहेत.

२०१२ मध्ये प्रिन्सटन विद्यापीठाने मानवतेमध्ये व्हिटनी जे. ओट्स व्हिजिटिंग फेलो म्हणून नियुक्त केले होते. २०१५ च्या वसंत ऋतूमध्ये त्यांना ब्राउन विद्यापीठात ओ.पी. जिंदल प्रतिष्ठित व्याख्याता म्हणून नियुक्त करण्यात आले. विल्यम डॅलरिंपल प्रथम २६ जानेवारी १९८४ रोजी दिल्लीत आले होते. विल्यम डॅलरिंपल १९८९ पासून भारतात राहतात आणि बहुतेक काळ दिल्लीच्या मेहरौली फार्म हाउसमध्ये घालवतात. त्यांची पत्नी ओलिविया एक कलाकार आहे आणि त्यांचे दीर्घ काळापासून भारताशी नातेसंबंध आहेत.

सुधा नरवणे (माहेरच्या पारसनीस) (१४ सप्टेंबर, १९३० - २३ जुलै, २०१८:पुणे) या एक मराठी लेखिका होत्या. त्यांच्या लघुकथा व लघुनिबंध किर्लोस्कर, माणूस, सत्यकथा, स्त्री, हंस, इ. अनेक नियतकालिकांत प्रसिद्ध झाल्या.

William Dalrymple (born William Hamilton-Dalrymple on 20 March 1965) is a Scottish historian and writer, art historian and curator, as well as an award-winning broadcaster and critic.[1] His books have won numerous awards and prizes, including the Duff Cooper Memorial Prize, the Thomas Cook Trave...

Rate this ebook

Tell us what you think.

Reading information

Smartphones and tablets

Install the Google Play Books app for Android and iPad/iPhone. It syncs automatically with your account and allows you to read online or offline wherever you are.

Laptops and computers

You can listen to audiobooks purchased on Google Play using your computer's web browser.

eReaders and other devices

To read on e-ink devices like Kobo eReaders, you'll need to download a file and transfer it to your device. Follow the detailed Help Center instructions to transfer the files to supported eReaders.

Flag as inappropriate