Kalp Terbiyesi

Kalbimi dinin üzerinde sâbitleştir.” derdi ve bu duanın mânasını şöyle açıklardı: “Kalb, ALLAH Teâlâ’nın iki parmakları arasındadır; onu istediği şekilde döndürür. İsterse onu doğru tarafa çevirir; isterse eğri tarafa çevirir.” (Müslim, Tirmizî, Hâkim)

ALLAH Rasûlü’nün kullandığı yemin sözlerinden birisi de “Kalpleri çevirene yemin ederim.” sözüdür. (Buharî) O, kalbin dönüşü için şu misâlleri de vermiştir: “Kalb bir kuş gibidir; zıplayıp durur.” (Hâkim), “Kalb, kaynayan bir tencere gibidir. Fıkırdayıp durur.” (Ahmed, Hâkim), “Kalb, rüzgâr önündeki bir tüy gibidir; esintiye göre gidip gelir.” (Taberanî)

Bu son hadislerin rivAyet yönünden sıhhatleri tartışılsa bile, ifade ettikleri mâna doğrudur. Bu mâna, kalbin değişik etkiler altında dönüp değişmesidir. Bu etkilerin kaynağı ise duruma göre ya melekten gelen bir ilhamdır, ya şeytandan gelen bir vesvesedir, ya insanın kendi yaratılışıdır, ya da bir dış faktördür.